Wanneer valt de muur van Aleppo?

Citadel van Aleppo, voor de oorlog. Foto: Dianne Ket, Creative Commons.

Ik voel mij verbonden met een stad die de laatste jaren al haar karakteristieken heeft verloren. Ik doel daarbij niet alleen op de plaatsen, de woningen en de pleinen, maar ook op gewaarwordingen, gevoelens, herinneringen uit mijn kinderjaren, de geur van de liefde en de hoop van het leven. Dit is niet langer de stad die ik van vroeger ken.

Aleppo is kapot. Jarenlang vielen er bommen op haar bewoners en waren er luchtaanvallen door Russische en Syrische gevechtsvliegtuigen. Tienduizenden inwoners werden gedood. De stad was opgedeeld in twee delen. Het westelijke deel stond onder controle van de regering en het oostelijke deel werd beheerst door de oppositie. Tussen de westelijke en de oostelijke delen stond een muur. Het is geen Berlijnse muur, want die was van beton, maar een scheidslijn van massale vernietiging en kapotgeschoten gebouwen, en van soldaten zonder barmhartigheid of genade. Zij leken zelf ook gebroken stenen.

Liefdespaartjes

Aleppo is de op een na grootste stad van Syrië. Voor de oorlog was zij de economische hoofdstad. Veel van haar plaatsen staan op de werelderfgoedlijst, zoals de overdekte markt van de stad, maar die plek werd verwoest en verbrand tijdens gevechten tussen regime en oppositie. De citadel van Aleppo is een heel oude en grote burcht. Vroeger trok de burcht veel toeristen en bewoners. Op de binnenplaats was een theater waar muziekfestivals plaatsvonden. Veel van de bezoekers waren liefdespaartjes die zich achter de binnenmuren van het kasteel verstopten om snel een kus, een aanraking of een knuffel te stelen. Nu is een groot deel van de burcht vernietigd als gevolg van de gevechten die rond de burcht plaatsvonden en door de inslag van lukraak afgeschoten raketten.

Moslimbroederschap

Begin jaren tachtig vonden er enigszins vergelijkbare gebeurtenissen plaats in Aleppo, Idlip en Hama. Hama werd vernietigd en er vielen veel slachtoffers door de hand van het reguliere leger en door allerlei milities. Ook in Aleppo en Idlip werden burgers afgeslacht.  Er was sprake van willekeurige arrestaties van tegenstanders. Soms werden ook hun familieleden gearresteerd. De belangrijkste oorzaak voor deze schendingen was het ontstaan van een gewapend conflict tussen het regime en de Moslimbroederschap. Het conflict draaide om macht. De Moslimbroederschap had zich schuldig gemaakt aan terroristische activiteiten, zoals moordaanslagen op soldaten en officieren en op wetenschappers en intellectuelen die het regime steunden. In de publieke ruimte pleegden zij bomaanslagen waarvan vooral burgers slachtoffer werden.

Somer Al-Abdallah (1984, Syrië) werkte in Syrië en Turkije als journalist en onderzoeker. In Nederland schrijft hij voor RFG magazine, Majalla.nl en het Friesch Dagblad en publiceerde hij meerdere artikelen in De Volkskrant. Van mei tot en met juli 2018 liep hij stage bij De Volkskrant. Sindsdien is hij als freelancer verbonden aan die krant en is NTR zijn vaste opdrachtgever. ‘Ik ben geïnteresseerd in onderwerpen als integratie, de situatie in het Midden-Oosten, religie, politiek en hoe de mensen denken en de verschillen (en overeenkomsten) tussen hen.’